لوله درزدار چیست؟ در دنیای صنعت و ساختوساز، انتخاب نوع مناسب لوله تاثیر زیادی بر عملکرد و ایمنی پروژه دارد. لولهها به دو دسته کلی درزدار و بدون درز تقسیم میشوند که هرکدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند. در میان آنها، لوله درزدار یکی از پرکاربردترین انواع لولههای فولادی است که به دلیل نحوه تولید، قیمت مناسبتری نسبت به لولههای بدون درز دارد. این نوع لوله با استفاده از ورقهای فولادی ساخته میشود و درز جوشخوردهای در امتداد بدنه خود دارد که در ظاهر یا داخل لوله قابل مشاهده است. روش تولید، نوع جوشکاری، ضخامت ورق و کیفیت مواد اولیه، همگی نقش مهمی در تعیین مقاومت و دوام لوله درزدار دارند. با ما همراه باشید تا به جواب لوله درزدار چیست؟بپردازیم.
لوله درزدار چیست؟
در پاسخ به این پرسش که لوله درزدار چیست، باید گفت لوله درزدار یکی از پرکاربردترین مقاطع فولادی در صنایع مختلف است که با روش خاصی تولید شده و ویژگیهای منحصربهفردی دارد. همانطور که از نام آن پیداست، این لوله دارای یک درز یا خط جوش در امتداد بدنه خود است که در طی فرآیند تولید ایجاد میشود. در این فرآیند، ابتدا ورق فولادی به صورت نواری شکل گرفته، به فرم دایرهای خم میشود و سپس دو لبه آن به وسیله جوشکاری به یکدیگر متصل میگردند. به همین دلیل به این محصول، لوله جوشی نیز گفته میشود.
با وجود کاربردهای گسترده، در مواردی که فشار بالا یا حساسیت مکانیکی وجود دارد، استفاده از لوله بدون درز یا لوله مانیسمان توصیه میشود. جالب است بدانید که قیمت لوله مانیسمان، به دلیل فرآیند تولید پیچیدهتر و دقت بالاتر، بیشتر از لوله درزدار است.
بیشتر بخوانید: لوله کربن استیل چیست
فرآیند تولید لوله درزدار
فرآیند تولید لوله درزدار چیست؟ تولید لولههای درزدار از طریق خمکردن ورق فولادی به شکل استوانه انجام میشود. این ورقها پس از فرمدهی، از دو طرف، به هم جوش داده میشوند. فرآیند جوشکاری در تولید لولههای درزدار بسیار مهم است، زیرا مقاومت نهایی لوله تا حد زیادی به کیفیت جوش آن بستگی دارد.
بیشتر بخوانید: فولاد گرم کار چیست؟
انواع روشهای جوشکاری در لوله درزدار
انواع مختلفی از روشهای جوشکاری در زمینه لوله درزدار به کار میروند که هرکدام ویژگیهای خود را دارند و به معرفی آنها خواهیم پرداخت.
- جوشکاری قوسی زیرپودری (SAW): در این روش از الکترود مصرفی به همراه پودر محافظ استفاده میشود که روی محل جوش را میپوشاند تا از تماس با هوا جلوگیری کند.
- جوشکاری مقاومتی الکتریکی (ERW): در جوشکاری مقاومتی، جوش از طریق عبور جریان برق از محل درز و ایجاد حرارت حاصل از مقاومت الکتریکی انجام میشود.
- جوشکاری فرکانس بالا (HFW): این مدل، مشابه ERW است ولی با فرکانس بالاتر، که باعث نفوذ بهتر جوش و کیفیت بالاتر آن میگردد.
- جوشکاری ذوبی الکتریکی (EFW): در جوشکاری ذوبی الکتریکی، فلز در ناحیه درز ذوب شده و بدون استفاده از فلز پرکننده، به هم متصل میشود.
بیشتر بخوانید: فولاد سردکار چیست
انواع لوله درزدار از نظرمصرف
در مطلب لوله درزدار چیست به معرفی انواع این لوله میپردازیم.
| لوله درز مستقیم صنعتی
|
رایجترین نوع لوله درزدار است که با روش جوشکاری مقاومتی تولید میشود، که در پروژههای ساختوساز، تاسیسات و تجهیزات صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد. |
| لولههای داربستی
|
این نوع لولهها برای ساخت داربستهای فلزی در پروژههای ساختمانی کاربرد دارند، که سبک، مقرونبهصرفه و دارای استحکام کافی برای تحمل بار موقت هستند، ولی برای انتقال سیالات مناسب نیستند. |
| لولههای جدار چاه
|
برای جلوگیری از ریزش دیواره چاه و ورود مواد زائد و ناخالصیها به چاه آب یا نفت بهکار میروند، و به دو نوع ساده و شیاردار تقسیم میشوند. |
| لوله درز مستقیم گاز
|
لوله درز مستقیم گاز، همانند لولههای آب، اما با استانداردهای ایمنی بالاتر برای انتقال گازهای شهری و صنعتی ساخته میشوند. |
| لوله درز مستقیم آب
|
این مدل از لولهها، عمدتا برای انتقال آب در سیستمهای موتورخانهای و گرمایش کاربرد دارد؛ و به دلیل ساخت ساده، در تناژ بالا تولید میشوند. |
| لوله اسپیرال
|
لوله اسپیرال، با فرمدهی مارپیچی ورق و جوشکاری زیرپودری ساخته میشود، که برای انتقال آب، نفت و گاز در فشارهای بالا مناسب است. این لولهها نسبت به لولههای درز مستقیم، قابلیت تحمل فشار بیشتری دارند. |
| لوله گالوانیزه درزدار
|
لوله گالوانیزه درزدار، با پوشش روی برای مقاومت در برابر خوردگی ساخته میشود، و برای مصارف در فضای باز یا محیطهای مرطوب بسیار مناسب است. |
کاربردهای لوله درزدار
کاربرد لوله درزدار چیست؟ لولههای درزدار به دلیل ساختار مستحکم، قیمت مناسب و تنوع ابعادی، در صنایع مختلف کاربرد گستردهای دارند. استفاده از لوله درزدار در این صنایع، به دلیل قابلیت جوشپذیری بالا، وزن مناسب و صرفهجویی در هزینه، گزینهای مقرونبهصرفه و قابلاعتماد محسوب میشود. مهمترین موارد استفاده آنها عبارتاند از:
- انتقال سیالاتی مانند آب، نفت و گاز در خطوط لوله.
- تاسیسات ساختمانی از جمله سیستمهای گرمایشی مانند شوفاژ و آبگرمکن.
- صنعت خودروسازی، به ویژه در ساخت قطعات سازهای.
- کشتیسازی و صنایع دریایی.
- ساخت داربست، نرده، حفاظ، قفسه و سازههای سبک.
- پروژههای تونلسازی و فعالیتهای معدنی.
- شبکههای فاضلاب شهری و آبهای صنعتی.
- تولید قطعات و تجهیزات صنعتی سبک و سنگین.
بیشتر بخوانید: رایج ترین روش های جوشکاری لوله آهنی
مزایا و معایب لوله درزدار
مزایا و معایب لوله درزدار چیست؟ این نوع لولهها، به دلیل روش تولید خاص خود، دارای مزایایی هستند، اما در شرایط خاص ممکن است معایبی نیز داشته باشند، که به معرفی آنها میپردازیم.
| مزایا | معایب |
| تولید سریع و در حجم بالا
|
استحکام کمتر نسبت به لولههای بدون درز در شرایط فشار یا دمای بالا. |
| قیمت مناسبتر نسبت به لولههای بدون درز
|
امکان ایجاد عیب در محل جوش در صورت تولید غیر استاندارد |
| تنوع بالا در سایز و ضخامت | |
| در دسترس بودن در بازار داخلی |
استانداردهای تولید لوله درزدار
استانداردهای تولید لوله درزدار چیست؟ در تولید و استفاده از لولههای فولادی، رعایت استانداردهای بینالمللی امری ضروری است تا کیفیت، ایمنی و عملکرد مطلوب محصول تضمین شود. برخی از مهمترین استانداردهای مورد استفاده در صنایع مختلف عبارتاند از:
- API 5L PSL2: این استاندارد برای لولههایی بهکار میرود که در خطوط انتقال نفت، گاز طبیعی و سایر سیالات تحت فشار استفاده میشوند.
- ASTM A252: ویژه لولههای مورد استفاده در پایلکوبی و سازههای فونداسیونی است؛ که مقاومت مکانیکی بالا را تضمین میکند.
- DIN 2440 و DIN 2448: استانداردهای آلمانی برای لولههای مناسب انتقال سیالات همچون آب، بخار و گاز در فشارهای مختلف استفاده میشوند.
- EN 10210: استاندارد اروپایی هستند که برای مقاطع فولادی توخالی از جمله لولههای دایرهای، مربعی و مستطیلی که در ساخت اسکلتهای فلزی بهکار میروند.
- ASME B36.10: یک استاندارد آمریکایی است، که برای تعیین ابعاد، قطر اسمی و ضخامت دیواره لولههای فولادی کربنی مناسب است که در سیستمهای صنعتی و ساختمانی مورد استفاده قرار میگیرند.
سخن آخر
در این مقاله از آهن آروند، تلاش کردیم تا با معرفی کامل لوله درزدار چیست، شما را با انواع، کاربردها، روشهای تولید و استانداردهای مرتبط با آن آشنا کنیم. لولههای درزدار با وجود برخی محدودیتها، به دلیل مقرونبهصرفه بودن، تنوع تولید و کاربرد گسترده در صنایع مختلف، همچنان یکی از پرتقاضاترین محصولات فولادی در بازار ایران و جهان هستند. برای خرید مطمئن و بررسی قیمت روز انواع لوله درزدار، مراجعه به وبسایتهای معتبر عرضهکننده مقاطع فولادی مانند آهن آروند توصیه میشود.
سوالات متداول
لوله درزدار چیست و چگونه تولید میشود؟
لوله درزدار نوعی لوله فولادی است که از نوار یا ورق فولادی تولید میشود. در این فرآیند، ورق ابتدا به شکل استوانه درمیآید و سپس لبههای آن از طریق جوشکاری به هم متصل میشوند.
لوله درزدار چه کاربردهایی دارد؟
این لولهها در صنایع مختلف مانند تاسیسات ساختمانی، سیستمهای انتقال آب و گاز، تولید نرده و حفاظ، سازههای فلزی سبک، کشتیسازی و حتی صنعت خودروسازی مورد استفاده قرار میگیرند.
آیا لوله درزدار برای فشار بالا مناسب است؟
در شرایط عادی بله، اما در سیستمهایی که فشار یا دمای بسیار بالا وجود دارد، استفاده از لولههای بدون درز (مانیسمان) پیشنهاد میشود، چون نقطه جوش ممکن است تحت فشار شدید آسیبپذیر باشد.
